Alle artikelen

Waarom duurt de zomervakantie zes weken? Waarom ligt de meivakantie waar hij ligt? Het Nederlandse vakantiestelsel is nooit ontworpen; het is gegroeid uit hitte, ziekte, landbouw en toeval. Het Nederlands schaduwkabinet dook in de geschiedenis en de cijfers, en stelt de ongemakkelijke vraag: zouden we dit vandaag nog zo bedenken? Met drie concrete alternatieve modellen voor een "schooljaar 2.0" en een pleidooi om er, liggend op je vakantiebedje, eens goed over na te denken.

Een introductie in ons en ons werk met speciale ruimte voor de achtergrond van het schaduwkabinet als begrip.

Dezelfde cv, ander resultaat: een veldexperiment met 4.211 sollicitaties naar 35 etnische groepen toont een consistente “etnische hiërarchie” bij Nederlandse werkgevers. Persoonlijke informatie toevoegen hielp niet. Deze discriminatie stapelt zich vaak op over arbeidsmarkt, woningmarkt en zorg heen. Het mee__regeerakkoord pleit voor normaliseren van anoniem solliciteren bij grote werkgevers, een jaarlijkse onafhankelijke discriminatiemonitor en reële sancties.

Eén mens, één stem, maar niet iedereen wordt evenveel gehoord. Bijna alle Kamerleden zijn hoogopgeleid, terwijl lageropgeleide kiezers fors minder vaak stemmen (66% tegen 90% opkomst) en minder politiek vertrouwen hebben. Opleiding weegt zelfs zwaarder dan inkomen in politieke vertegenwoordiging. Het mee___regeerakkoord stelt voor: kiesplicht met blanco optie, transparantie over kandidaten, en burgerpanels met echte doorzettingsmacht.

Nederland verwacht zelfredzame burgers, maar bouwde intussen een staat met meer dan zestigduizend wetten en regels die zelfs professionals doen verdwalen. Dit dossier ontleedt die tegenstrijdigheid: een overheid die van wieg tot graf meekijkt, maar de uitvoering bij het individu legt. Met de WRR, decentralisatie-onderzoek en regeldrukcijfers als bewijs, en zes concrete maatregelen voor een overheid die weet wanneer ze aan zet is en wanneer niet.

Regeerakkoorden spraken vroeger in controleerbare beloften. Nu spreken ze in abstracties: brede welvaart, weerbaarheid, systeemverandering. Die vaagheid is geen slordigheidheid maar strategie. Hoe abstracter de taal, hoe moeilijker de afrekening. Het Schaduwkabinet stelt de ongemakkelijke vraag: als politieke taal stelselmatig is ontworpen om vaagheid te institutionaliseren, wat doet dat met de democratische functie van verkiezingen?

Nederland int jaarlijks €2,5 tot €3,5 miljard aan leges, registratiekosten en gegevensvergoedingen — voor data die burgers en ondernemers zelf verplicht hebben aangeleverd. Paspoort, KvK-uittreksel, VOG, kadasterakte: steeds hetzelfde mechanisme. U levert aan. De overheid beheert. En als u uw eigen gegevens terug wilt, betaalt u opnieuw. Het is geen schandaal. Maar het is wel een keuze die Nederland nooit bewust heeft gemaakt.

De KB heeft een scherpe probleemanalyse, maar een te voorzichtig antwoord. Commercialisering van kennis, een groeiende kenniskloof en kwetsbare digitale infrastructuur vragen om keuzes — niet om omarming. Dit advies roept de KB op: focus op waar ze onvervangbaar is, maak digitale soevereiniteit concreet, en verdedig de publieke ruimte met institutioneel lef. Een bibliotheek die alles wil, beschermt niets.

De Europese staalindustrie staat voor een existentiële transformatie naar groene waterstof. Dit vereist miljardeninvesteringen en gigantische hoeveelheden schone stroom. De bittere realiteit? Groen staal is 30% tot 60% duurder om te produceren. Zonder waterdichte importheffingen of permanente subsidies kan de sector niet concurreren met goedkoper, fossiel staal uit China. De weg naar duurzaamheid is hierdoor geen verdienmodel, maar een kostbare strijd om industrieel overleven

De transitie naar een klimaatneutrale economie wordt gepresenteerd als het ultieme verdienmodel, maar veroorzaakt een harde concurrentiestrijd. Terwijl Europa kiest voor strenge regelgeving en CO2-beprijzing, zetten de VS en China in op miljardensubsidies en staatssteun. Dit scheve speelveld dreigt te leiden tot deïndustrialisatie en kapitaalvernietiging in Europa. Het redden van de planeet botst frontaal met de wetten van de mondiale markt: groen is vooralsnog simpelweg duur

Boodschappen zijn de afgelopen jaren aantoonbaar duurder geworden. Achter prijsstijgingen van brood, melk en fruit schuilt een complex samenspel van hogere energieprijzen, duurdere grondstoffen, logistieke verstoringen, geopolitieke spanningen en klimaatverandering. De supermarkt weerspiegelt daarmee mondiale ontwikkelingen. Verwacht wordt dat voedselprijzen blijven stijgen, zij het gematigder, terwijl extreem weer en schaarste producten in de toekomst duurder en minder voors

Oude munitie en wrakken lekken gif in Noordzee en Oosterschelde. Dit vormt risico’s voor natuur, visserij en veiligheid. De Tweede Kamer stuurt via vragen, debatten, moties en internationale samenwerking aan op onderzoek en opruiming. Voor vissers en kustgebruikers leidt dit langzaam tot meer veiligheid en minder incidenten.