Alle artikelen

Waarom Nederland nog altijd een koning heeft.

Nederland heeft geen tekort aan arbeid, maar een overschot aan risico dat niemand meer rechtstreeks wil dragen. Uitzendbureaus, detacheerders en consultants vervullen dezelfde functie als een verzekeraar: ze nemen het risico van werkgeverschap over, tegen een premie. Vergrijzing, AI en strengere zzp-handhaving veranderen de spelregels. Het Nederlands schaduwkabinet analyseert waarom de tussenlaag groeide en doet vijf aanbevelingen om de balans tussen zekerheid en wendbaarheid

Diagnose is duidelijk, therapie niet. Kernenergie óf zon en wind? Vals dilemma. CO₂-beprijzing werkt beter dan subsidies, maar is politiek onpopulair. De discussie focust op energie, terwijl vlees en verstedelijking net zo zwaar wegen. Adaptatie is geen opgeven meer, maar noodzaak. En de rekening van de transitie ligt oneerlijk verdeeld tussen Noord en Zuid. Geen zilveren kogel; wel vijf kranen die tegelijk open moeten.

Waarom duurt de zomervakantie zes weken? Waarom ligt de meivakantie waar hij ligt? Het Nederlandse vakantiestelsel is nooit ontworpen; het is gegroeid uit hitte, ziekte, landbouw en toeval. Het Nederlands schaduwkabinet dook in de geschiedenis en de cijfers, en stelt de ongemakkelijke vraag: zouden we dit vandaag nog zo bedenken? Met drie concrete alternatieve modellen voor een "schooljaar 2.0" en een pleidooi om er, liggend op je vakantiebedje, eens goed over na te denken.

Nederland noemt zich seculier, maar viert Pinksteren, financiert bijzonder onderwijs en laat confessionele partijen meebesturen. Cijfers tonen: 43% rekent zich nog tot een geloof, met name ouderen. Het kiesstelsel beschermt gelovige partijen electoraal tegen hun eigen krimp. Een historische reis langs 1795, 1848 en 1917 laat zien hoe Nederland de vorm van religie behield terwijl de inhoud verdampte. Waarden zijn mooi, maar politiek hoort geen geloofsmandaat nodig te hebben.

Staat het klimaat er beter of slechter voor dan ooit? Allebei. De aarde is 1,37°C warmer dan voor het fossiele tijdperk en de 1,5°C-grens komt rond 2030 in zicht. Tegelijk is het oude rampscenario van 4°C+ opwarming grotendeels verlaten dankzij de snelle energietransitie. We koersen nu op 2,2-2,8°C: beter dan gevreesd, maar nog ver van veilig. Geen doemdag, geen geruststelling; wel een badkuip die blijft vollopen, iets langzamer dan gedacht.

Nederland laat honderden beleidsevaluaties per jaar uitvoeren, maar gebruikt ze nauwelijks. Departementen beoordelen hun eigen beleid, evaluatiekennis wordt uitbesteed in plaats van opgebouwd, en vaak blijkt pas achteraf dat niemand de juiste data verzamelde. Het mee__regeerakkoord pleit voor onafhankelijke evaluatie-eenheden, verplichte evaluatieplannen vooraf en automatische Kamerbehandeling van tegenvallende uitkomsten, naar Brits voorbeeld.

We meten ongelijkheid al decennia verkeerd. Niet hoeveel vermogen iemand bezit is de kern, maar hoe snel en productief dat geld circuleert. Een miljard op een bankrekening is economisch iets anders dan een miljard dat continu investeringen, banen en innovatie financiert. Dit essay introduceert "doorstroomkracht" als nieuwe maatstaf en verschuift het debat van een ideologische ruzie naar een empirische vraag: wanneer is ongelijkheid productief, en wanneer is het gewoon stilsta

Nederland investeert steeds minder in bruggen, wegen en spoor: van 2,7% naar 2,0% van het bbp sinds 2011. Achterstallig onderhoud loopt op tot tientallen miljarden, terwijl zorg en sociale zekerheid automatisch doorgroeien. Het Mee-Regeerakkoord pleit voor een apart, wettelijk verankerd investeringskader van acht jaar, losgekoppeld van de jaarlijkse begrotingsstrijd. Geen ideologie, wel een structurele oplossing voor een land dat zijn eigen toekomst opeet.

Een introductie in ons en ons werk met speciale ruimte voor de achtergrond van het schaduwkabinet als begrip.

De overheid als bedrijf: een fusie die nooit door de raad van commissarissen zou komen

Nederland werkt het hardst thuis van heel de EU, maar heeft er geen enkel wettelijk recht op. In 2023 verwierp de Eerste Kamer de Wet werken waar je wilt — sindsdien mag je baas een thuiswerkverzoek gewoon afwijzen, techniek of geen techniek. Met verse CBS-cijfers, een rechtszaak over werken vanuit Suriname en een scherpe blik op wie wél en wie níet mag thuiswerken, ontleedt dit artikel de pyjama-paradox van de Nederlandse arbeidsmarkt.

Waarom Nederland al lang niet meer alleen beslist over digitale infrastructuur, defensie of kapitaalmarkten, maar er nog wel zo over praat. Zonder ideologie, met concrete maatregelen, kosten en risico’s.

Plassen op een groot station kost inmiddels 1,10 euro, was ooit 50 cent. Vliegtuigstoelen zijn sinds de jaren '70 tot 10 centimeter beenruimte kwijtgeraakt. Twee losse ergernissen, één patroon: basisvoorzieningen worden versoberd en als betaalde extra teruggezet. Het mee__regeerakkoord stelt een harde ondergrens voor: gratis openbare toiletten met kwaliteitsnorm, een seat pitch-richtlijn gebaseerd op gezondheid in plaats van alleen brandveiligheid, en verplichte prijstranspar

Dezelfde cv, ander resultaat: een veldexperiment met 4.211 sollicitaties naar 35 etnische groepen toont een consistente “etnische hiërarchie” bij Nederlandse werkgevers. Persoonlijke informatie toevoegen hielp niet. Deze discriminatie stapelt zich vaak op over arbeidsmarkt, woningmarkt en zorg heen. Het mee__regeerakkoord pleit voor normaliseren van anoniem solliciteren bij grote werkgevers, een jaarlijkse onafhankelijke discriminatiemonitor en reële sancties.

Eén mens, één stem, maar niet iedereen wordt evenveel gehoord. Bijna alle Kamerleden zijn hoogopgeleid, terwijl lageropgeleide kiezers fors minder vaak stemmen (66% tegen 90% opkomst) en minder politiek vertrouwen hebben. Opleiding weegt zelfs zwaarder dan inkomen in politieke vertegenwoordiging. Het mee___regeerakkoord stelt voor: kiesplicht met blanco optie, transparantie over kandidaten, en burgerpanels met echte doorzettingsmacht.

Nederland verwacht zelfredzame burgers, maar bouwde intussen een staat met meer dan zestigduizend wetten en regels die zelfs professionals doen verdwalen. Dit dossier ontleedt die tegenstrijdigheid: een overheid die van wieg tot graf meekijkt, maar de uitvoering bij het individu legt. Met de WRR, decentralisatie-onderzoek en regeldrukcijfers als bewijs, en zes concrete maatregelen voor een overheid die weet wanneer ze aan zet is en wanneer niet.

Twee mensen met hetzelfde inkomen kunnen radicaal verschillende kansen hebben, afhankelijk van wie ze kennen. Het SCP deelde Nederland in zeven sociale klassen op basis van economisch, sociaal, cultureel en persoonskapitaal: 1 op 6 Nederlanders heeft op alle vier een achterstand. Het mee___regeerakkoord pleit voor een landelijk mentorstelsel, open stageplekken en investering in het verenigingsleven om netwerken over klassengrenzen heen te bouwen.

Preventie is de sleutel tot een gezondere samenleving. We investeren miljarden in het behandelen van psychische klachten, maar veel minder in het voorkomen ervan. Door eerder te investeren in veiligheid, bestaanszekerheid, sociale verbinding en het herkennen van signalen, kunnen we veel leed én zorgkosten voorkomen. De duurste zorg is immers de zorg die voorkomen had kunnen worden.

Nederland scoort keurig op inkomensgelijkheid, maar vermogen is een ander verhaal: de rijkste 10% bezit 56% van alle 2,6 biljoen euro, de top 0,1% houdt 260 miljard vast. Terwijl belasting inkomen fors herverdeelt, blijft vermogen grotendeels buiten schot. Het mee__regeerakkoord pleit voor werkelijk rendement in box 3, gelijktrekken van aanmerkelijk belang met arbeidsinkomen en een nuchtere erfbelasting. Geen klassenstrijd, wel rechtvaardige rekenkunde.